केबल शीथ (ज्याला आउटर शीथ किंवा शीथ असेही म्हणतात) हा केबल, ऑप्टिकल केबल किंवा वायरचा सर्वात बाहेरील थर असतो. केबलच्या अंतर्गत संरचनात्मक सुरक्षिततेचे रक्षण करण्यासाठी हा केबलमधील सर्वात महत्त्वाचा अडथळा आहे. इन्स्टॉलेशन दरम्यान आणि नंतर केबलचे बाह्य उष्णता, थंडी, ओलावा, अतिनील किरणे, ओझोन किंवा रासायनिक आणि यांत्रिक नुकसानापासून संरक्षण करणे हे त्याचे काम आहे. केबल शीथिंगचा उद्देश केबलच्या आतील मजबुतीकरणाची जागा घेणे नाही, परंतु ते मर्यादित स्वरूपाचे बऱ्यापैकी उच्च पातळीचे संरक्षण देखील प्रदान करू शकते. याव्यतिरिक्त, केबल शीथ स्ट्रँडेड कंडक्टरचा आकार आणि स्वरूप, तसेच शील्डिंग लेयर (असल्यास) स्थिर ठेवू शकते, ज्यामुळे केबलच्या इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक कंपॅटिबिलिटी (EMC) मध्ये होणारा व्यत्यय कमी होतो. केबल किंवा वायरमध्ये पॉवर, सिग्नल किंवा डेटाचे सातत्यपूर्ण प्रसारण सुनिश्चित करण्यासाठी हे महत्त्वाचे आहे. ऑप्टिकल केबल्स आणि वायर्सच्या टिकाऊपणामध्ये देखील शीथिंग महत्त्वाची भूमिका बजावते.
केबल शीथच्या साहित्याचे अनेक प्रकार आहेत, सामान्यतः वापरले जाणारे केबल शीथ साहित्य खालीलप्रमाणे आहेत –क्रॉसलिंक्ड पॉलीथिलीन (XLPE), पॉलीटेट्राफ्लुरोएथिलीन (PTFE), फ्लुरिनेटेड एथिलीन प्रोपिलीन (FEP), परफ्लुरोअल्कॉक्सी रेझिन (PFA), पॉलीयुरेथेन (PUR),पॉलीथिलीन (PE), थर्मोप्लास्टिक इलास्टोमर (TPE) आणिपॉलीविनाइल क्लोराइड (पीव्हीसी)त्या प्रत्येकाची कार्यप्रदर्शनाची वैशिष्ट्ये वेगवेगळी आहेत.
केबलच्या आवरणासाठी कच्च्या मालाची निवड करताना, सर्वप्रथम पर्यावरणाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि कनेक्टर्सच्या वापराची सुसंगतता विचारात घेतली पाहिजे. उदाहरणार्थ, अत्यंत थंड वातावरणात अशा केबल आवरणाची आवश्यकता असू शकते जे खूप कमी तापमानातही लवचिक राहील. प्रत्येक वापरासाठी सर्वोत्तम ऑप्टिकल केबल निश्चित करण्याकरिता योग्य आवरण सामग्रीची निवड करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे, ऑप्टिकल केबल किंवा वायरने नेमका कोणता उद्देश पूर्ण केला पाहिजे आणि कोणत्या आवश्यकतांची पूर्तता केली पाहिजे, हे अचूकपणे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
पॉलीविनाइल क्लोराइड (पीव्हीसी)केबलच्या आवरणासाठी सामान्यतः वापरले जाणारे हे एक साहित्य आहे. हे पॉलिव्हिनिल क्लोराईड आधारित रेझिनपासून बनवले जाते, ज्यामध्ये मिश्रण, मळणी आणि एक्सट्रूजन प्रक्रियेद्वारे स्टेबिलायझर, प्लास्टिसायझर, कॅल्शियम कार्बोनेटसारखे अजैविक फिलर्स, अॅडिटीव्ह्ज आणि ल्युब्रिकंट्स इत्यादी मिसळले जातात. याचे भौतिक, यांत्रिक आणि विद्युत गुणधर्म चांगले असून, यात उत्तम हवामान प्रतिरोधकता आणि रासायनिक स्थिरता देखील आहे. ज्वाला-प्रतिरोधक, उष्णता-प्रतिरोधक इत्यादींसारखे विविध अॅडिटीव्ह्ज मिसळून याची कार्यक्षमता आणखी सुधारता येते.
पीव्हीसी केबल शीथच्या उत्पादन पद्धतीमध्ये, एक्सट्रूडरमध्ये पीव्हीसीचे कण टाकले जातात आणि उच्च तापमान व दाबाखाली त्यांना दाबून नळीच्या आकाराचे केबल शीथ तयार केले जाते.
पीव्हीसी केबलच्या बाह्य आवरणाचे फायदे म्हणजे ते स्वस्त आहे, त्यावर प्रक्रिया करणे व ते बसवणे सोपे आहे आणि त्याचा वापर विविध क्षेत्रांमध्ये होतो. याचा वापर अनेकदा कमी-व्होल्टेज केबल्स, कम्युनिकेशन केबल्स, बांधकाम वायर्स आणि इतर क्षेत्रांमध्ये केला जातो. तथापि, पीव्हीसी केबलच्या बाह्य आवरणाचे उच्च तापमान प्रतिरोध, थंडी प्रतिरोध, अतिनील किरण प्रतिरोध आणि इतर गुणधर्म तुलनेने कमकुवत आहेत, त्यात पर्यावरण आणि मानवी शरीरासाठी हानिकारक पदार्थ असतात आणि विशेष वातावरणात वापरताना अनेक समस्या येतात. लोकांमध्ये वाढलेल्या पर्यावरणीय जागरूकतेमुळे आणि सामग्रीच्या कार्यक्षमतेच्या आवश्यकतांमध्ये सुधारणा झाल्यामुळे, पीव्हीसी सामग्रीसाठी उच्च आवश्यकता पुढे ठेवल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे, विमानचालन, अंतराळयान, अणुऊर्जा आणि इतर क्षेत्रांसारख्या काही विशेष क्षेत्रांमध्ये पीव्हीसी केबलचे बाह्य आवरण काळजीपूर्वक वापरले जाते.
पॉलीथिलीन (पीई)पीई केबल शीथसाठी एक सामान्य सामग्री आहे. यात चांगले यांत्रिक गुणधर्म आणि रासायनिक स्थिरता असून, चांगली उष्णता प्रतिरोधकता, थंडी प्रतिरोधकता आणि हवामान प्रतिरोधकता आहे. अँटीऑक्सिडंट्स, यूव्ही शोषक इत्यादींसारखे पदार्थ मिसळून पीई केबल शीथमध्ये सुधारणा करता येते.
पीई केबल शीथची उत्पादन पद्धत पीव्हीसी प्रमाणेच आहे, ज्यामध्ये पीईचे कण एक्सट्रूडरमध्ये टाकले जातात आणि उच्च तापमान व दाबाखाली दाबून नळीच्या आकाराचे केबल शीथ तयार केले जाते.
पीई केबल शीथमध्ये चांगला पर्यावरणीय वृद्धत्व प्रतिरोध आणि अतिनील किरणांना प्रतिकार करण्याचे फायदे आहेत, तसेच त्याची किंमत तुलनेने कमी आहे. याचा वापर ऑप्टिकल केबल्स, कमी व्होल्टेज केबल्स, कम्युनिकेशन केबल्स, मायनिंग केबल्स आणि इतर क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. क्रॉस-लिंक्ड पॉलीथिलीन (XLPE) हे उच्च विद्युत आणि यांत्रिक गुणधर्म असलेले एक केबल शीथ मटेरियल आहे. हे पॉलीथिलीन मटेरियलला उच्च तापमानात क्रॉस-लिंक करून तयार केले जाते. क्रॉसलिंकिंग प्रतिक्रियेमुळे पॉलीथिलीन मटेरियलमध्ये एक त्रिमितीय जाळीदार रचना तयार होऊ शकते, ज्यामुळे त्याला उच्च शक्ती आणि उच्च तापमान प्रतिरोधकता प्राप्त होते. एक्सएलपीई केबल शीथिंगचा वापर ट्रान्समिशन लाईन्स, सबस्टेशन्स इत्यादींसारख्या उच्च व्होल्टेज केबल्सच्या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. यात उत्कृष्ट विद्युत गुणधर्म, यांत्रिक शक्ती आणि रासायनिक स्थिरता आहे, तसेच उत्कृष्ट उष्णता प्रतिरोधकता आणि हवामान प्रतिरोधकता देखील आहे.
पॉलीयुरेथेन (पीयूआर)१९३० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात विकसित झालेल्या प्लॅस्टिकच्या एका गटाला सूचित करते. हे 'ॲडिशन पॉलिमरायझेशन' नावाच्या रासायनिक प्रक्रियेद्वारे तयार केले जाते. याचा कच्चा माल सहसा पेट्रोलियम असतो, परंतु बटाटे, मका किंवा साखर बीट यांसारख्या वनस्पतीजन्य पदार्थांचाही त्याच्या उत्पादनात वापर केला जाऊ शकतो. पीयूआर (PUR) हे सामान्यतः वापरले जाणारे केबल शीथिंग मटेरियल आहे. हे एक इलॅस्टोमर मटेरियल असून, त्यात उत्कृष्ट झीज-प्रतिरोध, वृद्धत्व-प्रतिरोध, तेल-प्रतिरोध आणि आम्ल व अल्कली-प्रतिरोध असतो, तसेच चांगली यांत्रिक शक्ती आणि लवचिकतेची पुनर्प्राप्ती करण्याचे गुणधर्मही असतात. ज्वाला-प्रतिरोधक, उच्च तापमान-प्रतिरोधक घटक इत्यादींसारखे विविध ॲडिटिव्ह्ज टाकून पीयूआर केबल शीथमध्ये सुधारणा केली जाऊ शकते.
पीयूआर केबल शीथच्या उत्पादन पद्धतीमध्ये, एक्सट्रूडरमध्ये पीयूआरचे कण टाकून, त्यांना उच्च तापमान आणि दाबाखाली दाबून नळीच्या आकाराचे केबल शीथ तयार केले जाते. पॉलीयुरेथेनमध्ये विशेषतः चांगले यांत्रिक गुणधर्म असतात.
या मटेरियलमध्ये उत्कृष्ट झीज-प्रतिरोध, काप-प्रतिरोध आणि फाटण्यास-प्रतिरोध आहे, आणि ते कमी तापमानातही अत्यंत लवचिक राहते. यामुळे PUR विशेषतः अशा अनुप्रयोगांसाठी योग्य ठरते, ज्यांना गतिशील हालचाल आणि वाकण्याची आवश्यकता असते, जसे की टोइंग चेन्स. रोबोटिक अनुप्रयोगांमध्ये, PUR शीथिंग असलेल्या केबल्स लाखो वाकण्याच्या चक्रांना किंवा तीव्र पीळ शक्तींना कोणत्याही समस्येशिवाय तोंड देऊ शकतात. PUR मध्ये तेल, सॉल्व्हेंट्स आणि अतिनील किरणांनाही तीव्र प्रतिकार करण्याची क्षमता आहे. याव्यतिरिक्त, मटेरियलच्या रचनेनुसार, ते हॅलोजन-मुक्त आणि ज्वाला-प्रतिरोधक असते, जे UL प्रमाणित आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या केबल्ससाठी महत्त्वाचे निकष आहेत. PUR केबल्स सामान्यतः मशीन आणि फॅक्टरी बांधकाम, औद्योगिक ऑटोमेशन आणि ऑटोमोटिव्ह उद्योगात वापरल्या जातात.
जरी पीयूआर केबल शीथमध्ये चांगले भौतिक, यांत्रिक आणि रासायनिक गुणधर्म असले तरी, त्याची किंमत तुलनेने जास्त आहे आणि ते कमी किमतीच्या, मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनासाठी योग्य नाही.
पॉलीयुरेथेन थर्मोप्लास्टिक इलास्टोमर (TPU)केबलच्या आवरणासाठी सामान्यतः वापरले जाणारे मटेरियल आहे. पॉलीयुरेथेन इलास्टोमर (PUR) पेक्षा वेगळे, TPU हे एक थर्मोप्लास्टिक मटेरियल आहे, ज्यात चांगली प्रक्रियाक्षमता आणि लवचिकता असते.
टीपीयू केबल शीथमध्ये चांगली झीज-प्रतिरोधकता, तेल-प्रतिरोधकता, आम्ल आणि अल्कली-प्रतिरोधकता तसेच हवामान-प्रतिरोधकता असते. याशिवाय, त्यात चांगली यांत्रिक शक्ती आणि लवचिकतेने पूर्ववत होण्याची क्षमता असते, ज्यामुळे ते जटिल यांत्रिक हालचाल आणि कंपनाच्या वातावरणाशी जुळवून घेऊ शकते.
टीपीयू केबल शीथ ही एक्सट्रूडरमध्ये टीपीयूचे कण टाकून आणि त्यांना उच्च तापमान व दाबाखाली दाबून नळीच्या आकाराच्या केबल शीथमध्ये रूपांतरित करून बनवली जाते.
टीपीयू केबल शीथिंगचा वापर औद्योगिक स्वचालन, मशीन टूल उपकरणे, मोशन कंट्रोल सिस्टीम, रोबोट्स आणि इतर क्षेत्रांमध्ये, तसेच ऑटोमोबाईल, जहाजे आणि इतर क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. यात चांगली झीज-प्रतिरोधकता आणि लवचिकतेची पुनर्प्राप्ती करण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे ते केबलचे प्रभावीपणे संरक्षण करू शकते, तसेच यात उत्कृष्ट उच्च तापमान प्रतिरोधकता आणि कमी तापमान प्रतिरोधकता देखील आहे.
PUR च्या तुलनेत, TPU केबल शीथिंगमध्ये उत्तम प्रक्रियाक्षमता आणि लवचिकतेचा फायदा आहे, ज्यामुळे ते केबलच्या अधिक आकार आणि रूपांच्या आवश्यकतांशी जुळवून घेऊ शकते. तथापि, TPU केबल शीथिंगची किंमत तुलनेने जास्त आहे आणि ते कमी किमतीच्या, मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनासाठी योग्य नाही.
सिलिकॉन रबर (पीयू)सिलिकॉन रबर हे केबलच्या आवरणासाठी सामान्यतः वापरले जाणारे साहित्य आहे. हे एक सेंद्रिय पॉलिमर साहित्य आहे, ज्यामध्ये सिलिकॉन आणि ऑक्सिजन अणूंची एकाआड एक मुख्य साखळी असते आणि सिलिकॉन अणू सामान्यतः रबराच्या दोन सेंद्रिय गटांशी जोडलेले असतात. सामान्य सिलिकॉन रबर मुख्यत्वे मिथाइल गट असलेल्या सिलिकॉन साखळ्या आणि अल्प प्रमाणात विनाइलपासून बनलेले असते. फेनिल गटाच्या समावेशामुळे सिलिकॉन रबराचा उच्च आणि कमी तापमान प्रतिरोध सुधारतो, आणि ट्रायफ्लोरोप्रोपाइल व सायनाइड गटांच्या समावेशामुळे सिलिकॉन रबराचा तापमान प्रतिरोध आणि तेल प्रतिरोध सुधारतो. पीयूमध्ये चांगला उच्च तापमान प्रतिरोध, थंडपणा प्रतिरोध आणि ऑक्सिडेशन प्रतिरोध असतो, तसेच त्यात चांगला मऊपणा आणि लवचिकतेचा पुनर्प्राप्ती गुणधर्म असतो. सिलिकॉन रबर केबलच्या आवरणाची कार्यक्षमता झीज-प्रतिरोधक घटक, तेल-प्रतिरोधक घटक इत्यादी विविध अतिरिक्त घटक टाकून सुधारता येते.
सिलिकॉन रबर केबल शीथच्या उत्पादन पद्धतीमध्ये, सिलिकॉन रबरचे मिश्रण एक्सट्रूडरमध्ये टाकून, उच्च तापमान आणि दाबाखाली दाबून नळीच्या आकाराचे केबल शीथ तयार केले जाते. सिलिकॉन रबर केबल शीथचा वापर अंतराळ, अणुऊर्जा प्रकल्प, पेट्रोकेमिकल, लष्करी आणि इतर क्षेत्रांसारख्या उच्च तापमान, उच्च दाब आणि हवामान प्रतिरोधकतेच्या आवश्यकता असलेल्या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
यात उच्च तापमानाला आणि ऑक्सिडेशनला चांगला प्रतिकार करण्याची क्षमता आहे, ते उच्च तापमान, उच्च दाब आणि तीव्र गंज लागणाऱ्या वातावरणात स्थिरपणे काम करू शकते, तसेच त्यात चांगली यांत्रिक शक्ती आणि लवचिकतेने पूर्ववत होण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे ते जटिल यांत्रिक हालचाल आणि कंपनाच्या वातावरणाशी जुळवून घेऊ शकते.
इतर केबल शीथिंग सामग्रीच्या तुलनेत, सिलिकॉन रबर केबल शीथिंगमध्ये उच्च तापमान प्रतिरोधकता आणि ऑक्सिडेशन प्रतिरोधकता असते, तसेच त्यात चांगला मऊपणा आणि लवचिकतेने पूर्ववत होण्याची क्षमता असते, ज्यामुळे ते अधिक जटिल कार्य वातावरणासाठी योग्य ठरते. तथापि, सिलिकॉन रबर केबल शीथची किंमत तुलनेने जास्त असते आणि ते कमी किमतीच्या, मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनासाठी योग्य नाही.
पॉलीटेट्राफ्लुरोएथिलीन (पीटीएफई)फ्लोरीन हे सामान्यतः वापरले जाणारे केबल शीथिंग मटेरियल आहे, ज्याला पॉलीटेट्राफ्लोरोएथिलीन असेही म्हणतात. हे एक पॉलिमर मटेरियल आहे ज्यात उत्कृष्ट गंज-प्रतिरोधकता, उच्च तापमान-प्रतिरोधकता आणि रासायनिक प्रतिकारशक्ती असते, आणि ते अत्यंत उच्च तापमान, उच्च दाब आणि तीव्र गंज असलेल्या वातावरणात स्थिरपणे काम करू शकते. याव्यतिरिक्त, फ्लोरीन प्लॅस्टिकमध्ये चांगले ज्वाला-प्रतिरोधक गुणधर्म आणि झीज-प्रतिरोधकता देखील असते.
फ्लोरीन प्लास्टिक केबल शीथच्या उत्पादन पद्धतीमध्ये, एक्सट्रूडरमध्ये फ्लोरीन प्लास्टिकचे कण टाकले जातात आणि उच्च तापमान व दाबाखाली त्यांना दाबून नळीच्या आकाराचे केबल शीथ तयार केले जाते.
फ्लोरीन प्लास्टिक केबल शीथचा वापर एरोस्पेस, अणुऊर्जा प्रकल्प, पेट्रोकेमिकल आणि इतर उच्च-स्तरीय क्षेत्रांमध्ये, तसेच सेमीकंडक्टर, ऑप्टिकल कम्युनिकेशन आणि इतर क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. यात उत्कृष्ट गंज-प्रतिरोधकता आणि उच्च तापमान-प्रतिरोधकता आहे, ज्यामुळे ते उच्च तापमान, उच्च दाब आणि तीव्र गंज-प्रतिरोधक वातावरणात दीर्घकाळ स्थिरपणे काम करू शकते. तसेच, यात चांगली यांत्रिक शक्ती आणि लवचिक पुनर्प्राप्तीची क्षमता आहे, ज्यामुळे ते जटिल यांत्रिक हालचाल आणि कंपनाच्या वातावरणाशी जुळवून घेऊ शकते.
इतर केबल शीथ सामग्रीच्या तुलनेत, फ्लोरीन प्लास्टिक केबल शीथमध्ये जास्त गंजरोधकता आणि उच्च तापमानरोधकता असते, ज्यामुळे ती अधिक खडतर कार्य वातावरणासाठी योग्य ठरते. तथापि, फ्लोरीन प्लास्टिक केबल शीथची किंमत तुलनेने जास्त असते आणि ती कमी किमतीच्या, मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनासाठी योग्य नाही.
पोस्ट करण्याची वेळ: ऑक्टोबर-१४-२०२४