वायर आणि केबलच्या मूलभूत संरचनेत कंडक्टर, इन्सुलेशन, शील्डिंग, शीथ आणि इतर भागांचा समावेश असतो.
१. वाहक
कार्य: वाहक हा तार आणि केबलचा एक घटक आहे जो विद्युत (चुंबकीय) ऊर्जा, माहिती प्रसारित करतो आणि विद्युत चुंबकीय ऊर्जा रूपांतरणाची विशिष्ट कार्ये पार पाडतो.
सामग्री: यामध्ये प्रामुख्याने लेप नसलेले वाहक, जसे की तांबे, ॲल्युमिनियम, तांबे-मिश्रधातू, ॲल्युमिनियम-मिश्रधातू; धातूचा लेप असलेले वाहक, जसे की कथिलाचा मुलामा दिलेले तांबे, चांदीचा मुलामा दिलेले तांबे, निकेलचा मुलामा दिलेले तांबे; धातूचा थर असलेले वाहक, जसे की तांब्याचा थर असलेले पोलाद, तांब्याचा थर असलेले ॲल्युमिनियम, ॲल्युमिनियमचा थर असलेले पोलाद, इत्यादी प्रकार आहेत.
२. इन्सुलेशन
कार्य: इन्सुलेटिंग थर वाहकाभोवती किंवा वाहकाच्या अतिरिक्त थराभोवती (जसे की रिफ्रॅक्टरी मायका टेप) गुंडाळलेला असतो आणि त्याचे कार्य वाहकाला संबंधित व्होल्टेज सहन करण्यापासून वेगळे करणे आणि गळती प्रवाह रोखणे हे आहे.
एक्सट्रूडेड इन्सुलेशनसाठी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या सामग्रीमध्ये पॉलिव्हिनाइल क्लोराइड (PVC), पॉलिथिलीन (PE), क्रॉस-लिंक्ड पॉलिथिलीन (XLPE), कमी-धूर हॅलोजन-मुक्त ज्वाला-प्रतिरोधक पॉलिओलेफिन (LSZH/HFFR), फ्लोरोप्लास्टिक्स, थर्मोप्लास्टिक इलॅस्टिसिटी (TPE), सिलिकॉन रबर (SR), इथिलीन प्रोपिलीन रबर (EPM/EPDM) इत्यादींचा समावेश होतो.
३. संरक्षण
कार्य: वायर आणि केबल उत्पादनांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या शील्डिंग लेयरच्या प्रत्यक्षात दोन पूर्णपणे भिन्न संकल्पना आहेत.
सर्वप्रथम, उच्च-फ्रिक्वेन्सी इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लहरी (जसे की रेडिओ फ्रिक्वेन्सी, इलेक्ट्रॉनिक केबल्स) किंवा कमी तीव्रतेचे विद्युत प्रवाह (जसे की सिग्नल केबल्स) प्रसारित करणाऱ्या तारा आणि केबल्सच्या रचनेला इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक शिल्डिंग म्हणतात. याचा उद्देश बाह्य इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लहरींचा हस्तक्षेप रोखणे, किंवा केबलमधील उच्च-फ्रिक्वेन्सी सिग्नल्सना बाहेरील जगामध्ये व्यत्यय आणण्यापासून रोखणे, आणि तारांच्या जोड्यांमधील परस्पर हस्तक्षेप टाळणे हा आहे.
दुसरे म्हणजे, मध्यम आणि उच्च व्होल्टेज पॉवर केबल्सची अशी रचना जी वाहकाच्या पृष्ठभागावरील किंवा इन्सुलेटिंग पृष्ठभागावरील विद्युत क्षेत्राला समान करते, तिला विद्युत क्षेत्र परिरक्षण (इलेक्ट्रिक फील्ड शिल्डिंग) म्हणतात. खरे तर, विद्युत क्षेत्र परिरक्षणाला 'शिल्डिंग'च्या कार्याची आवश्यकता नसते, तर ते केवळ विद्युत क्षेत्राला एकसमान करण्याची भूमिका बजावते. केबलभोवती गुंडाळलेले हे शील्ड सहसा ग्राउंड केलेले असते.
विद्युत चुंबकीय परिरक्षण संरचना आणि साहित्य
① वेणीसारखे आवरण: मुख्यतः उघड्या तांब्याच्या तारा, कथील-प्लेटेड तांब्याच्या तारा, चांदी-प्लेटेड तांब्याच्या तारा, ॲल्युमिनियम-मॅग्नेशियम मिश्रधातूच्या तारा, तांब्याची सपाट पट्टी, चांदी-प्लेटेड तांब्याची सपाट पट्टी इत्यादींचा वापर करून इन्सुलेटेड कोर, वायर पेअर किंवा केबल कोरच्या बाहेर वेणीसारखे आवरण विणले जाते;
② कॉपर टेप शील्डिंग: केबल कोरच्या बाहेरील बाजूस उभ्या दिशेने झाकण्यासाठी किंवा गुंडाळण्यासाठी मऊ कॉपर टेपचा वापर करा;
③ मेटल कंपोझिट टेप शिल्डिंग: वायर पेअर किंवा केबल कोअरभोवती किंवा उभ्या दिशेने गुंडाळण्यासाठी ॲल्युमिनियम फॉइल मायलर टेप किंवा कॉपर फॉइल मायलर टेप वापरा;
④ व्यापक परिरक्षण: परिरक्षणाच्या विविध प्रकारांद्वारे व्यापक अनुप्रयोग. उदाहरणार्थ, ॲल्युमिनियम फॉइल मायलर टेपने गुंडाळल्यानंतर (१-४) पातळ तांब्याच्या तारा उभ्या गुंडाळा. तांब्याच्या तारा परिरक्षणाचा वहन प्रभाव वाढवू शकतात;
⑤ स्वतंत्र शिल्डिंग + समग्र शिल्डिंग: प्रत्येक वायरची जोडी किंवा वायरच्या गटाला ॲल्युमिनियम फॉइल, मायलर टेप किंवा स्वतंत्रपणे वेणी घातलेल्या तांब्याच्या तारेने शिल्ड केले जाते आणि नंतर केबलिंग झाल्यावर समग्र शिल्डिंग संरचना जोडली जाते;
⑥ आवरण: इन्सुलेटेड वायर कोर, वायर पेअर किंवा केबल कोरभोवती गुंडाळण्यासाठी पातळ तांब्याची तार, तांब्याची फ्लॅट टेप इत्यादींचा वापर करा.
विद्युत क्षेत्र परिरक्षण संरचना आणि साहित्य
अर्ध-वाहक शिल्डिंग: 6kV आणि त्यावरील पॉवर केबल्ससाठी, वाहकाच्या पृष्ठभागावर आणि इन्सुलेटिंग पृष्ठभागावर एक पातळ अर्ध-वाहक शिल्डिंग थर जोडलेला असतो. वाहक शिल्डिंग थर हा एक एक्सट्रूडेड अर्ध-वाहक थर असतो. 500mm² आणि त्याहून अधिक क्रॉस-सेक्शन असलेले वाहक शिल्डिंग सामान्यतः अर्ध-वाहक टेप आणि एक्सट्रूडेड अर्ध-वाहक थराने बनलेले असते. इन्सुलेटिंग शिल्डिंग थर ही एक एक्सट्रूडेड रचना असते;
तांब्याच्या तारेचे वेष्टण: गोल तांब्याची तार प्रामुख्याने एकाच दिशेने गुंडाळण्यासाठी वापरली जाते, आणि बाहेरील थर उलट्या दिशेने गुंडाळून तांब्याच्या टेपने किंवा तांब्याच्या तारेने घट्ट केला जातो. या प्रकारची रचना सामान्यतः जास्त शॉर्ट-सर्किट करंट असलेल्या केबल्समध्ये वापरली जाते, जसे की काही मोठ्या-सेक्शनच्या 35kV केबल्स, सिंगल-कोअर पॉवर केबल;
तांब्याच्या टेपने गुंडाळणे: मऊ तांब्याच्या टेपने गुंडाळणे;
④ नालीदार ॲल्युमिनियम आवरण: यामध्ये हॉट एक्सट्रूजन किंवा ॲल्युमिनियम टेपचे रेखांशात्मक वेष्टन, वेल्डिंग, एम्बॉसिंग इत्यादींचा वापर केला जातो. या प्रकारच्या आवरणामध्ये पाणी रोखण्याची उत्कृष्ट क्षमता देखील असते आणि ते प्रामुख्याने उच्च-व्होल्टेज आणि अति-उच्च-व्होल्टेज पॉवर केबल्ससाठी वापरले जाते.
४. म्यान
शीथचे कार्य केबलचे संरक्षण करणे आहे, आणि कोअरचे कार्य इन्सुलेशनचे संरक्षण करणे आहे. सतत बदलणारे वापराचे वातावरण, वापराच्या अटी आणि वापरकर्त्याच्या गरजांमुळे, शीथिंग संरचनेचे प्रकार, संरचनात्मक स्वरूप आणि कार्यक्षमतेच्या गरजा देखील विविध असतात, ज्यांचा सारांश तीन श्रेणींमध्ये करता येतो:
एक म्हणजे बाह्य हवामान परिस्थिती, अधूनमधून येणाऱ्या यांत्रिक शक्तींपासून संरक्षण करणे, आणि एक सामान्य संरक्षक थर ज्यासाठी सामान्य सीलिंग संरक्षणाची आवश्यकता असते (जसे की पाण्याची वाफ आणि हानिकारक वायूंचा प्रवेश रोखणे); जर मोठी यांत्रिक बाह्य शक्ती असेल किंवा केबलचे वजन सहन करावे लागत असेल, तर धातूच्या आर्मर लेयरची संरक्षक थर रचना असणे आवश्यक आहे; तिसरे म्हणजे विशेष आवश्यकता असलेली संरक्षक थर रचना.
त्यामुळे, वायर आणि केबलच्या आवरणाची रचना सामान्यतः दोन प्रमुख घटकांमध्ये विभागली जाते: आतील आवरण (स्लीव्ह) आणि बाह्य आवरण. आतील आवरणाची रचना तुलनेने सोपी असते, तर बाह्य आवरणामध्ये धातूचा आर्मर थर आणि त्याचा आतील अस्तर थर (आर्मर थरामुळे आतील आवरणाच्या थराला होणारे नुकसान टाळण्यासाठी), आणि आर्मर थराचे संरक्षण करणारे बाह्य आवरण इत्यादींचा समावेश असतो. ज्वाला-प्रतिरोधक, अग्निरोधक, कीटक-प्रतिरोधक (वाळवी), प्राणी-प्रतिरोधक (उंदराचा चावा, पक्ष्यांची चोच) इत्यादी विविध विशेष आवश्यकतांपैकी बहुतेक आवश्यकता बाह्य आवरणामध्ये विविध रसायने टाकून पूर्ण केल्या जातात; काही आवश्यकतांमध्ये बाह्य आवरणाच्या रचनेत आवश्यक घटक टाकणे अनिवार्य असते.
सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या सामग्री खालीलप्रमाणे आहेत:
पॉलीविनाइल क्लोराइड (PVC), पॉलीथिलीन (PE), पॉलीपरफ्लुरोथिलीन प्रोपिलीन (FEP), कमी धूर असलेले हॅलोजन-मुक्त ज्वाला-प्रतिरोधक पॉलीओलेफिन (LSZH/HFFR), थर्मोप्लास्टिक इलास्टोमर (TPE)
पोस्ट करण्याची वेळ: ३० डिसेंबर २०२२