पीबीटी म्हणजे काय? त्याचा वापर कुठे केला जाईल?

टेक्नॉलॉजी प्रेस

पीबीटी म्हणजे काय? त्याचा वापर कुठे केला जाईल?

पीबीटी (PBT) हे पॉलीब्युटिलीन टेरेफ्थॅलेटचे (Polybutylene terephthalate) संक्षिप्त रूप आहे. याचे वर्गीकरण पॉलिस्टर श्रेणीमध्ये केले जाते. हे १,४-ब्युटिलीन ग्लायकॉल (1,4-Butylene glycol) आणि टेरेफ्थॅलिक ॲसिड (TPA) किंवा टेरेफ्थॅलेट (DMT) यांच्यापासून बनलेले असते. हे एक दुधाळ, अर्धपारदर्शक ते अपारदर्शक, स्फटिकमय थर्मोप्लास्टिक पॉलिस्टर रेझिन आहे, जे एका मिश्रण प्रक्रियेद्वारे (compounding process) तयार केले जाते. पीईटी (PET) सोबत याला एकत्रितपणे थर्मोप्लास्टिक पॉलिस्टर किंवा सॅचुरेटेड पॉलिस्टर (saturated polyester) म्हणून ओळखले जाते.

पीबीटी प्लास्टिकची वैशिष्ट्ये

१. पीबीटी प्लास्टिकची लवचिकता खूप चांगली असते आणि ते पडल्यास सहज खराब होत नाही, तसेच त्याचा ठिसूळपणाचा प्रतिकारही तुलनेने मजबूत असतो.
२. पीबीटी सामान्य प्लॅस्टिकइतके ज्वलनशील नसते. याव्यतिरिक्त, या थर्मोप्लास्टिकमध्ये स्वतःहून विझण्याची क्षमता आणि विद्युत गुणधर्म तुलनेने उच्च असतात, त्यामुळे प्लॅस्टिकमध्ये याची किंमत तुलनेने जास्त असते.
३. पीबीटीची पाणी शोषण्याची क्षमता खूप कमी असते. सामान्य प्लॅस्टिक जास्त तापमानाच्या पाण्यात सहजपणे विकृत होतात. पीबीटीमध्ये ही समस्या नसते. ते दीर्घकाळ वापरले जाऊ शकते आणि त्याची कार्यक्षमता खूप चांगली टिकून राहते.
४. पीबीटीचा पृष्ठभाग खूप गुळगुळीत असतो आणि घर्षण गुणांक कमी असतो, ज्यामुळे त्याचा वापर अधिक सोयीस्कर होतो. त्याचा घर्षण गुणांक कमी असल्यामुळेच, जिथे घर्षणामुळे होणारे ऊर्जा नुकसान तुलनेने जास्त असते, अशा प्रसंगी त्याचा वापर अनेकदा केला जातो.
५. पीबीटी प्लास्टिक एकदा आकार दिल्यावर खूप स्थिर राहते आणि ते आकारमानाच्या अचूकतेबाबत अधिक काटेकोर असते, त्यामुळे ते एक अतिशय उच्च-गुणवत्तेचे प्लास्टिक मटेरियल आहे. तीव्र आम्ल आणि तीव्र क्षार यांसारखे काही पदार्थ वगळता, दीर्घकाळ रासायनिक पदार्थांच्या संपर्कात आल्यावरही ते आपली मूळ स्थिती चांगल्या प्रकारे टिकवून ठेवू शकते.
६. अनेक प्लॅस्टिक्स प्रबलित दर्जाचे असतात, परंतु पीबीटी मटेरियल तसे नसते. त्याचे प्रवाही गुणधर्म खूप चांगले असतात आणि मोल्डिंगनंतर त्याचे कार्यकारी गुणधर्म अधिक चांगले होतात. कारण त्यात पॉलिमर फ्यूजन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो, त्यामुळे ते पॉलिमरसाठी आवश्यक असलेले काही मिश्रधातूंचे गुणधर्म पूर्ण करते.

पीबीटीचे मुख्य उपयोग

त्याच्या चांगल्या भौतिक आणि रासायनिक गुणधर्मांमुळे, PBT चा वापर सामान्यतः आउटडोअर ऑप्टिकल फायबर केबलमध्ये ऑप्टिकल फायबरच्या दुय्यम कोटिंगसाठी एक्सट्रूजन मटेरियल म्हणून केला जातो.
२. इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल अनुप्रयोग: कनेक्टर, स्विचचे भाग, घरगुती उपकरणे किंवा अॅक्सेसरीज (उष्णता प्रतिरोध, ज्वाला प्रतिरोध, विद्युत रोधन, सहज मोल्डिंग आणि प्रक्रिया).
३. ऑटो पार्ट्सची उपयोग क्षेत्रे: वायपर ब्रॅकेट्स, कंट्रोल सिस्टम व्हॉल्व्ह इत्यादींसारखे अंतर्गत भाग; ऑटोमोबाईल इग्निशन कॉइल, ट्विस्टेड पाईप्स आणि संबंधित इलेक्ट्रिकल कनेक्टर यांसारखे इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल भाग.
4. सामान्य मशीन ॲक्सेसरीजची उपयोग क्षेत्रे: कॉम्प्युटर कव्हर, मर्क्युरी लॅम्प कव्हर, इलेक्ट्रिक इस्त्री कव्हर, बेकिंग मशीनचे भाग आणि मोठ्या संख्येने गिअर्स, कॅम्स, बटणे, इलेक्ट्रॉनिक घड्याळांचे शेल, इलेक्ट्रिक ड्रिल आणि इतर यांत्रिक शेल.


पोस्ट करण्याची वेळ: ०७-डिसेंबर-२०२२